محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1559
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
[ سنهء 1239 هجرى - 1823 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - در اين سال حاجى محمد حسين خان صدر اعظم اصفهانى از اصفهان به دار الخلافه آمده در اينجا مريض شده به جوار رحمت الهى پيوست و مآثر كريمهء اين وزير نيك محضر از بناى مدارس و ابنيهء خيريّه بسيار است كه از آن جمله قلعه دور نجف اشرف مىباشد . خلاصه بعد از فوت حاجى محمد حسين خان منصب او را به پسرش عبد اللّه خان امين الدّوله تفويض فرمودند - هم در اين سال نجيب افندى سفير سلطان محمود خان سلطان عثمانى به دربار اعليحضرت خاقان كشورستان فتحعلى شاه آمد و صورت عهد صلحى آورد كه بعضى فقرات آن مرضى خاطر همايون نبود لهذا قاسم خان هزار جريبى سرهنگ بانجيب افندى به دربار دولت عثمانى رفته عهدنامهاى بر وفق رضاى اعليحضرت خاقان به امضاى سلطان محمود رسانيده معاودت نمود و صورت آن عهدنامه از قرار ذيل است : صورت عهدنامهء دولتين ايران و عثمانى « 1 » غرض از تحرير اين كتاب مستطاب آنكه در اين چند سال به سبب وقوع بعضى از حوادث ميان دولتين عليّتين اسلام روابط صلح و صفوت و ضوابط دوستى و الفت قديمه مبدّل به نقار و خصومت و مؤدّى به حرب و كدورت شده بود به مقتضاى جهت جامعيّهء اسلاميّه اسلام ، و عدم رضاى طرفين به سفك دماء ، و وقوع اين گونه حوادث و اوضاع ، و اعادت سلم و مودّت و تجديد دوستى و محبّت از جانبين دولتين اظهار رغبت و موافقت شده و به موجب فرمان همايون اعليحضرت
--> ( 1 ) . متن اين عهدنامه از روى ناسخ التواريخ رونويسى شده است . متن ديگرى با ترجمهء ديگرى همراه با متن تركى در كتاب « مجموعهء معاهدات دولت عليّهء ايران با دول خارجه » كه در سال 1326 ه . ق 1908 ميلادى به كوشش مرحوم مؤتمن الملك به چاپ رسيده در دست بود كه وسيلهء آن بعضى از مبهمات روشن شد .